جام جهانی در اتاق آنالیز هفت ورزشی؛ ایران چگونه توانست راهی به دروازه مصر بیابد؟

به گزارش هفت ورزشی، تیم ملی فوتبال ایران به رغم یک بازی قابل قبول در برابر تیم مصر متوقف و از صعود به دور بعد باز ماند.

پس از آن که تیم ملی ایران، با ارائه یک عملکرد متوسط در برابر نیوزلند، امتیاز مهمی برای رسیدن به دور بعدی را از دست داد؛ تنها شانس ایران، صرف نظر از نتایج دیگر گروه ها، کسب امتیاز در برابر دو تیم بلژیک و مصر بود.

نمایش یک بازی تدافعی یکپارچه و منطقی از سوی شاگردان قلعه نویی در برابر بلژیک و کسب یک امتیاز ارزشمندی که حتی می توانست با کمی خوش شانسی به سه امتیاز هم بدل شود، امید همگان را برای کسب پیروزی در برابر مصر زنده نگاه داشت.

تیم ایران، در برابر مصر با یک تدبیر منطقی، ابتدا سعی در حفظ نتیجه تساوی و سپس ارائه یک بازی هجومی برای کسب سه امتیاز داشت. اگر چه روی یک غافل گیری در ابتدا دروازه ایران باز شد؛ اما در ادامه آن ها توانستند به سرعت به بازی بازگشته و کار را به تساوی بکشانند.

این موضوع سبب شد تا با یکدیگر به بررسی فازهای هجومی ایران بپردازیم و راه های رسیدن به دروازه مصر را تحلیل و بررسی کنیم.

شروع طوفانی تیم، با اعلام یک ضربه پنالتی آغاز می شود، جایی که مهدی طارمی مصرانه و با هوشیاری موفق می شود تا خطا را از مدافع مصری بگیرد.

ویدیو بالا، ساختار پرسینگ ایران در فاز دفاعی را نشان می دهد. تیم از بالای زمین، اقدام به “Hybrid Pressing” (پرسینگ ترکیبی) می کند.

در این نوع پرس برخی از بازیکنان، حریف را  یارگیری می کنند و برخی دیگر فضا را پوشش می دهند تا در صورت لزوم، به آن فضا یا بازیکنانی که می توانند به عنوان گزینه پاس مطرح شوند، یورش برده و توپ را پس بگیرند.

تیم با آرایش 1-4-5 پرسینگ را انجام می دهد، نکته قابل توجه این است که علی نعمتی به یارگیری محمد صلاح و سعید عزت اللهی و محمد قربانی به یارگیری دو هافبک میانی مصر مشغولند. در چنین وضعیتی، مدافع صاحب توپ احتمالا چند گزینه محدود در کناره ها برای بازی کوتاه خواهد داشت.

از آن جایی که مدافع کناری سمت چپ مصر به واسطه حضور قدوس و حمایت رامین رضائیان در وضعیت “Pinning” قرار دارد، مدافع میانی پس از یک اسکن کلی، از انتقال پاس به مدافع کناری خود صرف نظر می کند و مهدی طارمی توپ را می رباید.

"پین کردن/ شدن" وضعیتی است که یک یا چند بازیکن، حریف را به خود مشغول کرده و با حضور خود در نظم بازی آن ها اخلال ایجاد می کنند. این موضوع مشابه یارگیری است ولی به کلی با آن متفاوت است؛ چرا که زوایا بیشتر و فواصل دورتر از حالت یارگیری است.

در ادامه با برخورد پای مدافع به پای طارمی، داور مجاب به گرفتن خطای پنالتی برای ایران می شود.

اگر چه پنالتی با ضربه مهدی طارمی، توسط دروازه بان مهار می شود اما تیم ایران، موج جدیدی از حملات خود را مجددا آغاز کرده و در نهایت در دقیقه 13 به گل نیز می رسد.

ویدیو زیر، لحظه به ثمر رسیدن گل تیم ایران را توسط رامین رضائیان نشان می دهد.

تیم ایران، بازیسازی در فاز اول را با ساختار پایه 2-3 انجام داده است. سه مدافع میانی متشکل از حسین کنعانی زادگان در سمت راست، شجاع خلیل زاده در مرکز و علی نعمتی در سمت چپ هستند که در این بین، نعمتی مدافع رونده تری نسبت به کنعانی در بازیسازی است و به همین دلیل، ترکیب پذیری بهتری در سمت چپ حتی در فاز دوم بازیسازی نیز اتفاق افتاده است. تصویر زیر، به خوبی نقش موثر نعمتی را در بازیسازی تیم نشان می دهد.

در خط جلوتر دو هافبک میانی تیم، محمد قربانی و سعید عزت اللهی هستند که تشکیل دهنده "محور دوگانه" (Double Pivot) را در ساختار 2-3 عهده دار هستند.

برای حضور در نیم فضاها هنگام بازیسازی در فاز دوم و سوم، سامان قدوس در نیم فضای راست و محمد محبی در نیم فضای چپ جایگیری می کنند.

جناحین نیز به میلاد محمدی و رامین رضائیان واگذار شده تا بدین ترتیب تیم از لحاظ عرضی در کناره ها تیم بتواند بلاک حریف را دور بزند.

در صحنه گل اول، با نفوذ معکوس محبی و خارج شدن مدافع از جایگاه خود برای یارگیری وی، فضا برای فرار میلاد محمدی به نیم فضای چپ مهیا می شود. اگرچه پاس عمقی عزت اللهی در مسیر قطع می شود، اما تیم را در شرایط حمله قرار می دهد.

پس از بازپس گیری مجدد توپ توسط محبی و از بازی خارج کردن دو مدافع حریف، توپ به محمدی داده می شود تا او با یک چرخش و جا گذاشتن مدافع حریف، به سمت دروازه ضربه بزند.

مهدی طارمی و رامین رضائیان در جلو دروازه در صدد استفاده از توپ ریباند هستند و در نهایت دروازه با ضربه رامین باز می شود.

تصویر بالا نرخ "مومنتوم" (Momentum) را نشان می دهد. این شاخص بیان گر این است که هر تیم، در چه بازه های زمانی و با چه شدتی فشار هجومی بر حریف وارد نموده است.

بر همین اساس می توان از دو صحنه فوق که پیش تر نیز شرح داده شد، به عنوان مهم ترین دقایق هجومی ایران در نیمه اول یاد کرد.

این موضوع را نیز بایستی در نظر داشت که شاخص مومنتوم، صرفا خلق موقعیت ها را مورد بررسی قرار نمی دهد، بلکه موارد زیادی از فاکتورهای هجومی چون مالکیت، تعداد لمس توپ در محوطه جریمه حریف و ... را نیز شامل می شود.

در دقایق ابتدایی نیمه دوم، تیم شکل هجومی تری به خود گرفت و توانست در دقیقه 46 یک خلق موقعیت جدی نیز روی دروازه مصر داشته باشد، اما نقطه اوج کار هجومی تیم به دقایق پایانی باز می گردد.

تیم ایران، به جرات یکی از برترین تیم های جام در خلق امید گل، روی ضربات شروع مجدد هجومی نسبت به سایر تیم ها بوده است.

تصویر بالا نشان می دهد، نرخ امید گل تیم ایران به صورت کلی عدد 1.97 را در مقابل 0.84 نشان می دهد. به همین نسبت در آمار امید گل ضربات شروع مجدد نیز، عدد 0.59 برای ایران و 0.29 برای مصر به ثبت رسیده است.

در ویدیو بالا، یک الگوی کرنر جدید نسبت به بازی بلژیک را از تیم ایران شاهد هستیم. محمد قربانی با کور کردن دید دروازه بان، در حال اجرای تاکتیک "Screen" است. این تاکتیک مربوط به فاز هجومی و برای زمانی است که بازیکن تیم مهاجم، با یارگیری، مسدود سازی مسیر حرکت و یا از کار انداختن بازیکن تیم مدافع، شرایطی را برای سایر بازیکنان هجومی تیم مهیا می سازد.

سایر بازیکنان نیز بر حسب شرایط، در موقعیت خود قرار دارند اما الگوی اصلی ارسال، دهانه دروازه می باشد که در ادامه با ضربه سر مهدی طارمی، با بدشانسی توپ به تیرک دروازه برخورد می کند.

به طور مشابه در ضربه کرنر دیگری همین الگو مشاهده می شود. در ابتدا رامین رضائیان که اصلی ترین بازیکن تیم در ضربات شروع مجدد است؛ توپ را به روی دروازه ارسال می کند، در ادامه با دفع و سپس بازپس گیری، توپ به جهان بخش می رسد و او نیز مجددا توپ را به دهانه دروازه و برای عزت اللهی ارسال می کند که این بار هم با بدشانسی توپ به تیرک دروازه اصابت می کند.

روی صحنه گل مردود شجاع خلیل زاده نیز، تیم با برنامه ظاهر شده است. همان گونه که در ویدیو مشاهده شد، بازیکنان به دو دسته تقسیم شده اند. دسته اول، سه بازیکن تیم، متشکل از قربانی، مغانلو و عزت اللهی هستند و دسته دوم، سه بازیکن دیگر، یعنی جهانبخش، نعمتی و خلیل زاده.

مطابق انتظار توپ به دهانه دروازه ارسال می شود اما در یک رفت و برگشت و شلوغی در دهانه دروازه، توپ به شجاع خلیل زاده می رسد که در نهایت پس از ضربه، گل او مردود اعلام می شود.

تیم ایران، اگر چه سزاوار پیروزی در این دیدار بود اما در نهایت نتوانست از صد مصر بگذرد. همه چیز برای یک صعود بدون شکست می توانست برای شاگردان قلعه نویی رخ دهد؛ اگر کمی چاشنی شانس به این تیم اضافه می شد. حال با آن که اعداد سخن می گویند، بی انصافی است اگر منتقدان، تیم را بی برنامه و به دور از بار تاکتیکی جلوه دهند.

امیرحسین شادمان – معین دلاوری