فیفا و پاداش جام جهانی؛ سود چندصد هزار دلاری باشگاه‌های ایرانی

با نزدیک شدن به جام جهانی ۲۰۲۶، سهم باشگاه‌ها از محل حضور بازیکنان ملی‌پوش، یکی از منابع درآمدی مهم است و سپاهان با سه نماینده در تیم ملی، پیشاپیش سود قابل‌توجهی را تضمین کرده و ذوب‌آهن چشم‌انتظار حضور یک بازیکن قرضی در فهرست نهایی است.

به گزارش هفت ورزشی، برنامه «پاداش باشگاه‌ها» فیفا در جام جهانی، یکی از منابع درآمدی قابل توجه برای تیم‌های باشگاهی محسوب می‌شود؛ سازوکاری که بر اساس آن، باشگاه‌هایی که بازیکنان‌شان در اختیار تیم‌های ملی حاضر در جام جهانی قرار می‌گیرند، به ازای هر روز حضور بازیکن در اردو و مسابقات، مبلغی مشخص دریافت می‌کنند.

در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز این روند ادامه خواهد داشت و با توجه به افزایش تعداد تیم‌ها و مدت زمان مسابقات، پیش‌بینی می‌شود رقم نهایی پرداختی به باشگاه‌ها رشد قابل توجهی داشته باشد. در این میان، سهم باشگاه‌های ایرانی نیز بسته به تعداد نمایندگان‌شان در تیم ملی، متفاوت خواهد بود.

سپاهان؛ بهره‌بردار اصلی از حضور ملی‌پوشان

علی تاجرنیا: مشهورترین بیمار من مسعود پزشکیان است!/ مادرم گفت پسرم، تو را به خدا از استقلال بیا بیرون!

باشگاه سپاهان اصفهان با داشتن شش بازیکن در جمع ملی‌پوشان (تا زمان فعلی)، یکی از برندگان اصلی این سازوکار مالی به‌شمار می‌رود. سیدحسین حسینی، آریا یوسفی، امید نورافکن، احسان حاجی‌صفی و محمدمهدی محبی ملی‌پوشان سپاهان هستند که مجموع درآمد این باشگاه از محل پاداش‌های جام جهانی می‌تواند در حالت حداکثری به بیش از یک میلیون دلار برسد.

هرچند با در نظر گرفتن احتمال حضور پنج بازیکن و همچنین تقسیم سهم سیدحسین حسینی با باشگاه استقلال، رقم واقعی درآمد سپاهان در محدوده حدود یک میلیون دلار برآورد می‌شود.

البته درباره سیدحسین حسینی، به‌دلیل انتقال این بازیکن از استقلال در ابتدای فصل، سهم مربوط به وی بین دو باشگاه تقسیم می‌شود. در طرف مقابل، وضعیت امید نورافکن متفاوت است؛ هرچند این بازیکن به‌صورت قرضی در ملوان حضور داشته، اما طبق قوانین فیفا، باشگاه مالک قرارداد (سپاهان) ذی‌نفع اصلی محسوب می‌شود و باشگاه مقصد سهمی از این درآمد نخواهد داشت.

سپاهان در جام جهانی ۲۰۲۶ در بهره‌برداری اقتصادی از سرمایه‌های انسانی‌اش عملکرد نسبتاً موفقی داشته و توانسته از حضور ملی‌پوشان خود در سطح بین‌المللی، منفعت مستقیم کسب کند.

درباره ذوب‌آهن همه‌چیز به یک «اگر» بستگی دارد

در سوی دیگر، باشگاه ذوب‌آهن شرایط متفاوتی را تجربه می‌کند. تنها امید این باشگاه برای کسب درآمد از محل جام جهانی، به وضعیت دانیال ایری وابسته است؛ بازیکنی که به‌صورت قرضی در ملوان بندرانزلی حضور دارد و در صورت قرار گرفتن در فهرست نهایی تیم ملی، می‌تواند برای ذوب‌آهن درآمدزایی کند.

نکته مهم در این میان، نحوه تقسیم این درآمد است. برخلاف تصور رایج، در قراردادهای قرضی، اصل پرداخت پاداش فیفا به‌جای باشگاه مقصد، به باشگاهی تعلق می‌گیرد که مالک اصلی قرارداد بازیکن است. به عبارت دیگر، اگر ایری با قرارداد قرضی در ملوان حضور داشته باشد، سهم اصلی این پاداش به ذوب‌آهن تعلق خواهد گرفت و باشگاه ملوان تنها در صورتی سهمی خواهد داشت که در قرارداد داخلی میان دو باشگاه، بندی برای تقسیم این درآمد پیش‌بینی شده باشد.

بنابراین، برخلاف برخی برداشت‌ها، قاعده «نصف‌نصف» به‌صورت پیش‌فرض در قوانین فیفا وجود ندارد و مبنای اصلی، مالکیت قرارداد بازیکن در بازه زمانی مشخص‌شده توسط فیفاست.

اقتصاد جدید فوتبال؛ وقتی ملی‌پوش بودن سودآور است

در مجموع، سازوکار پاداش باشگاه‌ها در جام جهانی، به یکی از جلوه‌های اقتصاد مدرن فوتبال تبدیل شده؛ جایی که پرورش و حفظ بازیکنان ملی‌پوش، علاوه بر اعتبار فنی، سود مالی نیز به همراه دارد. در این میان، سپاهان با ساختار پایدارتر و حضور پررنگ‌تر در تیم ملی، از این فرصت بیشترین بهره را خواهد برد، در حالی‌که ذوب‌آهن برای ورود به این چرخه اقتصادی، نیازمند تثبیت جایگاه بازیکنانش در سطح ملی است.