قراردادها و سود باشگاه ورزشی؛ موتور پنهان سودآوری باشگاه‌ها

به گزارش هفت ورزشی، در راستای انتشار مطالب تخصصی ورزش به ویژه در زمینه مدیریت کلان ورزشی، سلسله مقالات تخصصی تقدیم مخاطبان رسانه هفت ورزشی می شود.

سومین یادداشت، نوشته ای است از ماندانا ایپکچی عظیمی، دانشجوی ارشد مدیریت ورزشی…

در فضای رقابتی ورزش‌های همگانی، موفقیت مالی یک باشگاه ورزشی صرفاً به کیفیت تجهیزات یا مربیان بستگی ندارد؛ بلکه ریشه در استحکام ساختارهای حقوقی آن دارد. قراردادها، که اغلب نادیده گرفته می‌شوند، نقش حیاتی در تبدیل فعالیت‌های روزانه به سود پایدار ایفا می‌کنند. این اسناد، چارچوبی قانونی فراهم می‌آورند که ریسک‌ها را مدیریت کرده و جریان‌های درآمدی را تضمین می‌کنند. تحلیل دقیق هر بخش از قراردادهای کلیدی یک باشگاه، راهی مستقیم به سوی افزایش حاشیه سود است.

۱. تضمین جریان نقدینگی از سوی اعضا: سنگ بنای ثبات مالی
قراردادهای عضویت اولین خط دفاعی باشگاه در برابر نوسانات مالی هستند. کیفیت تنظیم این قراردادها مستقیماً بر میزان بازگشت سرمایه (ROI) و ثبات جریان نقدی تأثیر می‌گذارد.

فوری؛ فوتبالیست 22 ساله به ضرب گلوله کشته شد +عکس

۱.۱. شفافیت در شرایط پرداخت و تمدید
قرارداد عضویت باید به وضوح ساختار پرداخت‌ها را مشخص کند. این امر شامل موارد زیر است:

نرخ‌گذاری و ساختار: مشخص کردن هزینه اولیه ثبت‌نام، هزینه ماهانه/فصلی/سالانه، و هرگونه هزینه‌های جانبی (مانند استفاده از امکانات خاص یا کلاس‌های ویژهای متفرقه} که در آن $N$ تعداد دوره‌های پرداخت است.
مکانیزم تمدید: قرارداد باید تعیین کند که آیا عضویت به صورت خودکار تمدید می‌شود (Auto-Renewal) یا نیاز به تأیید کتبی دارد. در صورت تمدید خودکار، باید دوره اخطار قبل از شروع دوره جدید به دقت ذکر شود. این امر از ایجاد بدهی ناخواسته برای مشتری و ریسک عدم پرداخت برای باشگاه جلوگیری می‌کند.
۱.۲. مدیریت سازوکار لغو و بازگشت وجه (Refund Policy)
سیاست‌های بازگشت وجه (Refund) یکی از پرتنش‌ترین بخش‌های قراردادهای عضویت هستند و اگر بد تعریف شوند، می‌توانند منبع اصلی خروج سرمایه باشند.

شرایط ابطال توسط عضو: باشگاه باید حق داشته باشد که در صورت نقض قوانین داخلی توسط عضو (مانند رفتار نامناسب یا عدم پرداخت)، قرارداد را فسخ کند، معمولاً بدون الزام به بازپرداخت کامل مبلغ پرداختی برای دوره جاری.
بازپرداخت مشروط: در صورت لغو توسط عضو به دلایل خارج از کنترل (مانند بیماری طولانی‌مدت با ارائه گواهی پزشکی)، بازپرداخت باید به صورت جزئی و بر اساس درصد استفاده از خدمات تا زمان لغو انجام شود. هزینه‌های مدیریتی و اداری ضروری است تا سودآوری در هنگام لغو حفظ شود.

جریمه‌های لغو زودهنگام (Early Termination Fees): اگر عضویت برای مدت مشخصی (مثلاً ۱۲ ماه) منعقد شده باشد، لغو قبل از پایان دوره باید مشمول جریمه‌ای باشد که حداقل معادل سود مورد انتظار باشگاه برای باقیمانده دوره باشد.
۲. مدیریت ریسک نیروی انسانی: کنترل هزینه‌های عملیاتی
هزینه‌های پرسنلی سهم بزرگی از بودجه یک باشگاه را می‌بلعند. نحوه تنظیم قرارداد مربیان و کارکنان اداری مستقیماً بر انگیزه، وفاداری و مهم‌تر از آن، ریسک حقوقی باشگاه تأثیر می‌گذارد.

۲.۱. طبقه‌بندی دقیق وضعیت استخدامی مربیان
تفاوت بین قرارداد کارگری (Employee) و قرارداد پیمانکاری (Independent Contractor) می‌تواند میلیون‌ها تومان در هزینه‌های بیمه و مالیات ایجاد کند.

مربیان کارمند (ساعتی یا حقوق ثابت): این افراد تحت پوشش کامل بیمه تأمین اجتماعی هستند. قرارداد آن‌ها باید ساعات کاری دقیق، مسئولیت‌ها و حق اضافه‌کاری را مشخص کند تا از دعاوی مرتبط با اضافه کاری پرداخت نشده جلوگیری شود.
مربیان پیمانکار (درصدی یا اجاره فضا): اگر مربی به صورت درصدی از درآمد کلاس‌های خود کار کند، باید کاملاً به عنوان پیمانکار (با کد اقتصادی یا قرارداد مشخص) تعریف شود. در این حالت، باشگاه مسئولیت بیمه و مالیات او را ندارد، اما باید اطمینان حاصل کند که طبق قانون، کارفرما تلقی نشود (به عنوان مثال، عدم الزام به حضور در ساعات غیر کلاسی، عدم ارائه تجهیزات اصلی کار).
۲.۲. بندهای حمایتی در قراردادهای کارکنان
قراردادهای کارگری که از قوانین تبعیت می‌کنند، ریسک دعاوی حقوقی پرهزینه و جریمه‌های سنگین بیمه‌ای را خنثی می‌سازند.

بند عدم رقابت (Non-Compete Clause): این بند برای مربیان کلیدی حیاتی است. پس از اتمام همکاری، مربی نباید برای مدت معقولی (مثلاً ۶ تا ۱۲ ماه) در شعاع جغرافیایی مشخص (مثلاً ۵ کیلومتری) باشگاه، مستقیماً به جذب مشتریان قبلی بپردازد. این بند باید با پرداخت “حقوق دوره عدم رقابت” حمایت شود تا از نظر قانونی قابل اجرا باشد.
بند محرمانگی (Confidentiality): اطلاعات مربوط به اعضا، برنامه‌های قیمت‌گذاری، و داده‌های مالی باشگاه باید تحت پوشش این بند قرار گیرد. نقض این بند باید جریمه‌ای نقدی سنگین به همراه داشته باشد.

مالکیت فکری (Intellectual Property): هر برنامه تمرینی یا محتوای آموزشی که توسط مربی در زمان همکاری ایجاد می‌شود، باید به صراحت متعلق به باشگاه باشد تا در صورت قطع همکاری، باشگاه بتواند از آن برنامه درآمدزایی کند.
۳. تثبیت هزینه‌های ثابت: محافظت در برابر تورم و ریسک‌های عملیاتی
هزینه‌های ثابت مانند اجاره بها، تأسیسات، و نگهداری تجهیزات، اگر به درستی مدیریت نشوند، می‌توانند سود عملیاتی را به شدت کاهش دهند.

۳.۱. قراردادهای بلندمدت اجاره فضا (Lease Agreements)
قراردادهای بلندمدت اجاره فضا با نرخ‌های از پیش تعیین شده، باشگاه را در برابر جهش‌های ناگهانی هزینه‌های سربار محافظت می‌کند و برنامه‌ریزی استراتژیک را ممکن می‌سازد.

ثبات اجاره: تلاش برای قفل کردن نرخ اجاره برای حداقل ۵ سال. هرگونه افزایش سالانه باید به صورت درصدی مشخص و متصل به شاخص‌های رسمی اقتصادی (مانند نرخ تورم بانک مرکزی) باشد، نه بر اساس صلاحدید مالک. باشد

حق تمدید (Option to Renew): گنجاندن حق تمدید برای باشگاه در پایان دوره اصلی، با نرخ‌های از پیش تعیین شده یا با فرمولی مشخص، قدرت چانه‌زنی آینده را برای باشگاه حفظ می‌کند.
۳.۲. قراردادهای نگهداری و تعمیرات تجهیزات (Maintenance Contracts)
شفافیت در مسئولیت نگهداری و تعمیرات تجهیزات، از تحمیل هزینه‌های تعمیراتی غیرمنتظره بر دوش باشگاه جلوگیری می‌کند.

تقسیم ریسک: قراردادها باید به وضوح تفکیک کنند:
تعمیرات جزئی روزانه (مانند تنظیمات کوچک) بر عهده باشگاه.
تعمیرات اساسی و تعویض قطعات بزرگ در دوره گارانتی (بر عهده تأمین‌کننده).
تعمیرات ناشی از استهلاک طبیعی پس از پایان گارانتی (بسته به توافق، می‌تواند به صورت اشتراکی یا توسط تأمین‌کننده با نرخ قراردادی ثابت انجام شود).
قراردادهای پیشگیرانه (Preventive Maintenance): تنظیم قراردادهای نگهداری دوره‌ای با شرکت‌های متخصص، هزینه را از حالت واکنشی (خرابی ناگهانی) به حالت پیشگیرانه و قابل پیش‌بینی تبدیل می‌کند. اگر هزینه سالانه
نتیجه‌گیری برای مدیران: قرارداد به مثابه ابزار استراتژیک
قرارداد حقوقی مناسب، یک سند اداری نیست؛ بلکه یک ابزار استراتژیک برای کاهش ریسک و بهینه‌سازی درآمد است. باشگاه‌های ورزشی که سودآوری قوی دارند، آن‌هایی هستند که از ابتدا هزینه‌های احتمالی را از طریق بندهای حقوقی دقیق، به هزینه‌های قطعی و قابل مدیریت تبدیل کرده‌اند.

مدیران باشگاه‌ها باید به یاد داشته باشند که هر کلمه در یک قرارداد، یک فرصت برای محافظت از سود یا یک حفره بالقوه برای نشت سرمایه است. این امر نه تنها در مورد اعضا، بلکه در مورد کارکنان، تأمین‌کنندگان و مالک ملک نیز صادق است.

در عصر رقابت، استحکام حقوقی همانند استحکام بدنی، عنصری ضروری برای بقا و رشد است. سرمایه‌گذاری در مشاوره حقوقی قوی برای تنظیم این اسناد، نه یک هزینه، بلکه تضمین‌کننده حاشیه سود در سال‌های آتی خواهد بود.

ماندانا ایپکچی عظیمی