نوزادان از 2 ماه‌گی شنا می‌کنند؛ راهی امن برای تقویت مهارت‌های کودکان

به گزارش هفت ورزشی، مراکز آموزش شنا در ایران و جهان اکنون دوره‌های تخصصی برای نوزادان و کودکان خردسال ارائه می‌دهند که از حدود دو ماهگی آغاز می‌شود.

 این برنامه‌ها با هدف ایجاد سازگاری ایمن با آب و آموزش تدریجی مهارت‌های اولیه شنا طراحی شده و بر اساس استانداردهای بین‌المللی فدراسیون شنای نوزادان (BSIF) و دیگر منابع معتبر اجرا می‌شوند. در این دوره‌ها تمرکز اصلی بر ایجاد احساس امنیت روانی، تنظیم هیجان، اعتماد به مربی و تقویت هماهنگی عصبی–حرکتی کودک است و بازی به عنوان ابزار اصلی یادگیری مورد استفاده قرار می‌گیرد. متخصصان هشدار می‌دهند که فشار والدین برای کسب مهارت سریع یا مقایسه کودک با دیگران می‌تواند روند یادگیری را مختل کند. آموزش اصولی شنا نه تنها مهارت ورزشی، بلکه توسعه فیزیکی، اعتمادبه‌نفس و خودکنترلی کودکان را تقویت می‌کند و یکی از مؤثرترین ابزارها برای پیشگیری از غرق‌شدگی به شمار می‌رود.

آرمان برادران مهاجری متولد 1368 در تهران، مؤسس مجموعه تخصصی دنیای آبی کودکان اولین مرجع تخصصی آموزش شنای نوزادان و کودکان و تنها نماینده انحصاری آکادمی B.S.I.F انگلستان در ایران است. او مدرس بین‌المللی شنای نوزادان و کودکان ودانش‌آموخته کارشناسی علوم ورزشی (تربیت بدنی) از دانشگاه آزاد اسلامی است و گواهینامه عالی مربیگری شنای نوزادان را نیز از کشور انگلستان گرفته است. مهاجری همچنین مدرک رسمی مربیگری شنا از انجمن مربیان شنای آمریکا و گواهینامه حرفه‌ای مربیگری شنا از استرالیا دارا است. او مدارک مربیگری شنا و غریق نجات را همچنین از فدراسیون شنای ایران اخذ کرده است. او درباره آموزش تخصصی و علمی و ایمن به نوزادان و کودکان می‌گوید:

وریا غفوری: من خونشور نیستم، شما کاسب خون هستید!

آموزش شنا به نوزادان و خردسالان

فعالیت ورزشی خودم را از دوران کودکی با رشته‌هایی مانند بسکتبال، فوتبال و شنا آغاز کردم. پس از دریافت مدرک کارشناسی تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، وارد حوزه آموزش شدم و طی سال‌های متمادی به‌عنوان معلم ورزش و مربی شنا در مدارس و مهدکودک‌ها فعالیت کردم، تجربه‌ای که به شکل‌گیری مسیر تخصصی من در آموزش نوزادان و خردسالان انجامید. برای تکمیل دانش حرفه‌ای خود، موفق به دریافت مدارک بین‌المللی مربی‌گری شنا از انجمن مربیان شنای آمریکا (ASCA) در سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷، فدراسیون شنای امارات متحده عربی و AustSwim استرالیا شدم. در ادامه این مسیر، با فدراسیون بین‌المللی شنا نوزادان (BSIF) از انگلستان همکاری کرده و پس از گذراندن تمامی دوره‌های تخصصی، نمایندگی رسمی و انحصاری این مجموعه را در ایران دریافت کردم.

مجموع این تجربیات آموزشی و بین‌المللی، در نهایت به تأسیس مجموعه تخصصی «دنیای آبی کودکان (Aqua Kids World)» انجامید؛ مجموعه‌ای که با رویکردی علمی، ایمن و مبتنی بر استانداردهای جهانی، به‌طور ویژه بر آموزش شنای نوزادان و خردسالان تمرکز دارد.

اگر کودک از آب می‌ترسد

در وهله نخست، تمرکز بر تنظیم هیجانی و ایجاد احساس امنیت روانی است. ترس از آب در سال‌های ابتدایی زندگی بخشی از پاسخ‌های طبیعی سیستم عصبی محسوب می‌شود. بر اساس پروتکل‌های روان‌شناسی فعالیت‌های آب‌زی ، از مواجهه تدریجی ساخت‌ یافته استفاده می‌کنیم تا کودک در بستری ایمن، قابل پیش‌بینی و عاری از اجبار، به محیط آبی پاسخ مثبت دهد.

تعادل میان تشویق، بازی و انضباط

در آموزش شنا برای نوزادان و کودکان خردسال، بازی ابزار اصلی یادگیری است، نه فعالیتی جانبی. تشویق باید فرآیندمحور و مبتنی بر تلاش کودک باشد، نه صرفاً نتیجه. انضباط نیز به‌عنوان چارچوب ایمنی و ساختار آموزشی تعریف می‌شود، نه فشار یا کنترل. این سه عنصر، زمانی مؤثر هستند که در خدمت رشد سالم عصبی–حرکتی کودک عمل کنند.

شروع  آموزش شنا از کجا

آموزش علمی شنا با یادگیری حرکات پیشرفته آغاز نمی‌شود، بلکه از سازگاری حسی–حرکتی با آب شروع می‌گردد؛ شامل تنظیم الگوی تنفس، تماس تدریجی صورت با آب، تعادل، شناوری و اعتماد به مربی. این مرحله، بنیان اصلی تمام مهارت‌های آبی آینده کودک را شکل می‌دهد.

چرا حوزه شنای نوزادان و خردسالان

این تصمیم حاصل مشاهده مستقیم روش‌های غیراصولی و بعضاً آسیب‌زا در آموزش شنای نوزادان و کودکان بود؛ از جمله غوطه‌وری‌های طولانی‌مدت، اجبار کودک به زیر آب رفتن، و نادیده گرفتن علائم استرس و ناپختگی عصبی. در کنار این موارد، فقدان یک طرح درس آموزشی علمی، مرحله‌بندی‌شده و مبتنی بر رشد کودک در ایران کاملاً محسوس بود. آشنایی با استانداردهای فدراسیون بین‌المللی شنا نوزادان مسیر من را به سمت آموزش تخصصی، ایمن و مبتنی بر علم هموار کرد.

والدین و توقعات غیرواقع‌بینانه

برخورد حرفه‌ای با والدین، نیازمند آموزش شفاف فرآیند علمی یادگیری شنا، گفت‌وگوی دوطرفه و گوش دادن فعال است. هم‌زمان، مربی موظف است مرزهای تخصصی و ایمنی را حفظ کند و اجازه ندهد فشارهای بیرونی، سلامت روانی یا جسمی کودک را به خطر بیندازد.

رایج‌ترین اشتباه والدین

مهم‌ترین اشتباه، عجله برای نتیجه، تمرکز بر نمایش ظاهری مهارت و مقایسه کودک با دیگران است. در حالی که شنا در نوزادان و کودکان خردسال، فرآیندی نورورشد‌یافته و تدریجی است و هر کودک ریتم رشدی منحصربه‌فرد خود را دارد.

آموزش شنا و رشد کودک

شنای اصولی، فراتر از یک مهارت ورزشی است. این فرایند باعث تقویت اعتمادبه‌نفس، خودکنترلی، تنظیم هیجان، هماهنگی عصبی–عضلانی و آگاهی بدنی می‌شود و نقشی اساسی در رشد متعادل کودک ایفا می‌کند.

بروز حادثه در آب

اولویت مطلق، اجرای بی‌درنگ پروتکل‌های استاندارد ایمنی و احیا همراه با حفظ خونسردی کامل است. آموزش دیده‌ام که در شرایط بحرانی، تصمیم‌گیری سریع و مبتنی بر استاندارد، تفاوت میان خطر و نجات را رقم می‌زند.

بهترین سن شروع آموزش شنا

بر اساس استانداردهای رسمی فدراسیون بین‌المللی شنا نوزادان و منابع معتبر بین‌المللی، سازگاری ایمن و علمی با آب می‌تواند از حدود ۲ ماهگی به بعد آغاز شود؛ مشروط بر ارزیابی آمادگی عصبی، جسمی و هیجانی نوزاد. هدف در این مرحله آموزش شنا به معنای رایج نیست، بلکه ایجاد رابطه‌ای ایمن و مثبت با آب است.

شنا برای همه کودکان

بله. شنا یک مهارت حیاتی زندگی محسوب می‌شود و یکی از مؤثرترین ابزارهای پیشگیری اولیه از غرق‌شدگی است. آموزش صحیح شنا می‌تواند جان کودک را نجات دهد.

شنا و رشد فیزیکی کودک

شنای استاندارد با بهبود وضعیت بدنی، تعادل عضلانی و الگوی حرکتی، به تحقق حداکثر پتانسیل ژنتیکی رشد کودک کمک می‌کند و بستر مناسبی برای رشد سالم اسکلتی–عضلانی فراهم می‌آورد.

نکته طلایی

اصل بنیادین آموزش شنای نوازاد و کودک این است: «ما باید نوزادان و کودکان را برای آب آماده کنیم، نه آب را برای کودک.» این نگاه، مبتنی بر علم، احترام به رشد کودک و پایبندی به استانداردهای بین‌المللی و معتبر است.